دانشگاه قرآن و حدیثکتاب و سنت2423-438951120230622بررسی روایات امام رضا (ع) در کتب اربعه و صحاح سته (مطالعه موردی باب الصلاة)52813576FAزهراقاسمنژادJournal Article20231122مطالعۀ منابع روایی، وجود نصوص و روایات مشترک در میان جمیع فرق و مذاهب را به خوبی نمایان می سازد. البته این مطلب، چنان واضح و روشن است که با اندک توجه به منشأ شکلگیری نصوص و احادیث در میان مسلمانان به خوبی مشاهده می شود؛ چنان که حتی بدون مراجعه به منابع حدیثی نیز می توان آن را حدس زد. بنابراین وجود روایات مشترک از امام رضا در منابع روایی شیعه و اهل سنت، از فرضیه های این تحقیق است؛ زیرا علاوه بر یکسان بودن منشأ صدور روایات در شیعه و اهل سنت، در منابع رجالی، تاریخی و تراجم اهل سنت، از شخصیت امام رضا بسیار تجلیل شده است. با این وجود، برخی معتقدند در صحاح ستّه ـ که کتب معتبر روایی اهل سنت است ـ روایتی از امام رضا نقل نشده است. با توجه به این پیشفرض ها و گزارشها، بررسی روایات مشترک امام رضا در کتب اربعه و صحاح ستّه، رکن اساسی و پایه در این پژوهش است که با تکیه بر تبیین مفهوم مشترک، با روش توصیفی ـ تحلیلی انجام می گیرد. نتایج حاصل از تحقیق حاضر، نشان می دهد، با نگاه مبنایی به منشأ صدور حدیث و تبیین مفهوم مشترک می توان به نصوص و روایت هایی دست یافت که بین فریقین مشترک بوده و چنین مطالعاتی می تواند، یکی از محورهای مهم گفتگو باشد و موجب ایجاد صلح و همزیستی و تقریب بین مذاهب شود.https://ksem.qhu.ac.ir/article_13576_1bbb2c2b61c5e736af22732b70dc29f5.pdfدانشگاه قرآن و حدیثکتاب و سنت2423-438951120230622بررسی روایت «القدریة مجوس هذه الاُمّة»294013577FAسیّد عباسحسینیپور عزآبادیJournal Article20231122پس از رحلت پیامبر اکرم و در همان قرن اول هجری، در مباحث اعتقادی، نظریه های متفاوتی بیان شد و فرقه های متعددی به وجود آمدند. یکی از گروه هایی که در مباحث مربوط به قضا و قدر الهی، اعتقادات خاصی داشتند، افرادی بودند که به «قدریه» شهرت پیدا کردند و در روایات نیز مورد مذمت فراوان قرار گرفتند. آنان معتقد بودند خداوند، امور را به انسان ها واگذار کرده است و هیچ دخالتی در امور ندارد. پیامبر اکرم دربارۀ این گروه فرمودند: «القدریة مجوس هذه الاُمّة». در این پژوهش به روش تحلیلی ـ توصیفی، فرقۀ قدریه، معرفی و اعتقاد آنها بیان و وجه شباهتشان به مجوس، بررسی شده است. اعتقاد این فرقه به قدری مذموم است که در بسیاری روایات از جهت احترام در دنیا و آخرت، مورد مذمّت قرار گرفتهاند. https://ksem.qhu.ac.ir/article_13577_a7c9e01394d047efe3ee84807fe5a306.pdfدانشگاه قرآن و حدیثکتاب و سنت2423-438951120230622بررسی تعداد انبیا از منظر قرآن و احادیث416013578FAصفدرآزادیJournal Article20231122خداوند، انسان را با نیروی خردورزی و ارسال پیامبران به سوی رشد و کمال نهایی هدایت فرمود. هدایتگریِ انسان با خلقت حضرت آدم آغاز شد و بدین منظور تا دوران حضرت خاتم انبیای فراوان آمدهاند. همۀ اقوام و ملل، پیامبر داشتهاند و تعدّد انبیا در روایات به صورت های مختلف نقل شده است. روایتی است که تعداد پیامبران الهی را 124هزار معرفی می کند؛ امّا آیات قرآن به صورت مطلق و بدون بیان تعداد و کمیتشان است. به خاطر خلأ پژوهشی در این زمینه، ضروری می نمود که دربارۀ این موضوع بحث می شد تا با بررسی آیات و روایات به یک نتیجۀ مشخص دست یافته شود. این نوشتار، نخستین کار در این زمینه است که پس از تقسیم احادیث، به دو دستۀ حصر و عدم حصر تعداد انبیا، آنها را بررسی کرده و با آیات قرآن مقایسه نموده است. در پایان نیز به ترجیح حدیث 124 هزار پیامبر بر سایر روایات و به عنوان تفصیل نسبت به اجمال آیات «عدم تعیین تعداد انبیا» دست یافته است. https://ksem.qhu.ac.ir/article_13578_e01ad26da6ac630812020a2f3d21d220.pdfدانشگاه قرآن و حدیثکتاب و سنت2423-438951120230622نگاهی به عصمت حضرت موسی (ع) از منظر فریقین با رویکردی به آیات 14 ـ 17 سورۀ قصص618013579FAسمیهخاری آرانیJournal Article20231122یکی از مهم ترین مسائل قرآن و روایات و تقریباً مورد اتفاق علما و دانشمندان مسلمان، وجوب عصمت پیامبران و پاکی آنها از هر گونه آلودگی و گناه است. عصمت انبیا با دلایل عقلی و نقلی به اثبات رسیده است؛ امّا در این میان، آیاتی وجود دارد که ظاهر آنها با مسئلۀ عصمت سازگاری ندارد و این امر، موجب شده است که مخالفان عصمت، آن را دستاویز خود قرار دهند و در ظاهر، مسائلی را به پیامبران ازجمله حضرت موسی نسبت دهند که با ساحت مقدس آن بزرگواران همخوانی ندارد. نگارنده در این نوشتار، نخست به بررسی عصمت یا عدم عصمت حضرت موسی از منظر مفسران شیعه و سپس مفسران اهل سنت دربارۀ آیۀ 15 سورۀ مبارکۀ قصص میپردازد. سپس در ادامه، روایات فریقین را درخصوص این مطلب بررسی میکند تا به عصمت یا عدم عصمت حضرت موسی و اختلافات موجود در تفاسیر و روایات فریقین پی ببرد و به شبهات آن پاسخ دهد و نقدهایی را بر برخی نظریات مفسران و تعدادی از روایات وارد می کند و به پارهای از شبهات اشاره کرده و پاسخ می دهد.https://ksem.qhu.ac.ir/article_13579_fd6244b0d0db124ca0fe7525ce1f1771.pdfدانشگاه قرآن و حدیثکتاب و سنت2423-438951120230622معناشناسی واژۀ ایثار اجتماعی با تأکید بر آیات قرآن819213580FAفرزانهعلیزادهمعصومه الساداتحسینی میرصفیمحمّدرضاشیرازیJournal Article20231122مفهوم ایثار در زمرۀ اثرگذارترین ارزشهایی است که دوام روابط اجتماعی را تضمین میکند. با این وجود، تحلیلهای متفاوت و گاه متناقضی که از آن صورت گرفته، سبب شده است که فهم آن با ابهاماتی روبهرو شود. لذا تأمل و تدقیق در شناخت واقعی معنای آن، امری ضروری است که پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و مبتنی بر روش مرور نظاممند منابع و تحلیل استنتاجی به بررسی ریشهشناسی لغوی و تبیین معنایی«ایثار اجتماعی» پرداخته است. دادههای حاصل از پژوهش نشان میدهد مفاهیمی مانند«دیگری» و «رابطه»، از مقدمات اصلی تحقق ایثار به شمار میرود که از ریشۀ اَثَر به معنای مقدم داشتن دیگری بر خود، با سازۀ اصلی ایثار قرآنی پیوند معنایی وثیقی دارد و این ارزش در شکل خاصی از رابطه من با دیگری شکل میگیرد. بر این اساس، واژۀ ایثار، معنای اجتماعی بودن را در خود دارا بوده و جعل مفهوم «اجتماعی» در کنار «ایثار»، جعل مناسبی به شمار نمی رود.https://ksem.qhu.ac.ir/article_13580_6a99fbea3b540ea22ae1840bda56c1af.pdfدانشگاه قرآن و حدیثکتاب و سنت2423-438951120230622واکاوی آموزه های فقهی در احادیث منقول از مصحف امام علی (ع)9311513581FAسیده راضیهپورمحمدیدانشجوی دکتری رشته علوم قرآن و حدیث، دانشگاه اراک، اراک، ایرانمحمدبریهی بهمنشیریدانشجوی دکتری رشته علوم قرآن و حدیث، دانشگاه میبد، میبد، ایران0000-0002-4702-5526کرماجانیرضیه ساداتدانشجوی دکتری دانشگاه همدان، همدان، ایرانJournal Article20231122قرآن کریم کامل ترین کتاب آسمانی نازل شده جهت هدایت بشر است. تبیین و تشریح آن پس از پیامبر، نیازمند متخصصانی است که بنا بر قول قرآن، راسخ در علم باشند و روشن است که هر انسانی شأنیت و ظرفیت این مقام را ندارد. خداوند متعال با اعطای علم و عصمت به ائمۀ اطهار آنان را از دیگر بندگان متمایز کرده و چراغی فروزان برای هدایت بشر قرار داده است. امروزه برخی منکر مصحف امام علی هستند و مناقشۀ مذکور، موجب شده است که در این پژوهش، طبق روایات و اسناد تاریخی، این مسئله مورد مداقه قرار گیرد. گردآوری اطلاعات در این نوشتار به شیوۀ کتابخانهای بوده و پردازش آنها به روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است. نتایج حاصل از این پژوهش، حاکی از آن است: موضوعاتی که از مصحف امام علی برای تبیین قرآن کریم استفاده شده، دربارۀ مسائل احکام، اخلاق، هدایت، آفرینش انسان و اختلافات تفسیری است. https://ksem.qhu.ac.ir/article_13581_6ad22ee09d86f39b7c3005396d203eb5.pdfدانشگاه قرآن و حدیثکتاب و سنت2423-438951120230622چکیدۀ مقالات به زبان عربی و انگلیسی11612713582FAمحمّدپورصباغسیّد محمّدعلیرضویJournal Article20231122https://ksem.qhu.ac.ir/article_13582_5285c7e68a8b248e92d873711cfde3ae.pdf